دی ۲, ۱۳۹۵ سینا حسن زاده 2Comment

سلام دوستان، پنج‌شنبه، همایشی در دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی توسط انجمن کامپیوتر با حضور ۴ نفر از طرف کافه بازار برگزار شد.

محورهای این همایش، عبارت بودند از:

  • فرهنگ، ارزش و ساختار سازمانی و اهمیت آن‌ها
  • نگهداری و استفاده از داده‌های حجیم در کافه بازار
  • چالش‌های فنی در محصول

بنده نیز با اینکه نه دانشجوی فردوسی بودم و نه برنامه‌نویس، به عنوان یک فرد علاقمند در این همایش شرکت کردم.

با اینکه گفته شد این همایش در ساعت ۱۰:۰۰ صبح برگزار می‌شه، اما به علت تعداد کمی که در این ساعت حاضر بودند، همایش با یک ربع تاخیر و در ساعت ۱۰:۱۵ آغاز شد.

اولین سخنران، پریسا نوابی (مدیر برندینگ منابع انسانی) بود که سخنش را با تاریخچه کافه بازار شروع کرد.

یک تیم ۴ نفره از دانشجویان شریف به سرگروهی حسام آرمندهی پروژه بازار را استارت زده و هم‌اکنون ۱۶۰ نفر در قالب ۵۰ تیم مختلف در آن کار می‌کنند.

سپس ویدیوی انگیزشی مورد علاقه پریسا را که به گفته خودش، بارها تماشا کرده، دیدیم که بسیار جالب بود!

بعد، پریسا از زندگی خود قبل از ورود به کافه بازار گفت، از تدریس زبان انگلیسی تا کارهای جسته و گریخته دیگر!

اول فرهنگ را بشناسید، ارزش‌هاتون رو تعیین کنید، به این فرهنگ اهمیت بدید و جوری نباشه که این فرهنگ فقط در حد یک آرزو بمونه!

از اون شرکت‌هایی نباشید که به دروغ، فرهنگ ایده‌آلی رو تبلیغ می‌کنند و بعد از استخدام، تازه می‌فهمیم چه کلاه گشادی سرمون رفته.

یادتون بمونه: فرهنگ و ارزش‌ها برروی استخدام، ارتقا، اخراج و ترک تاثیر می‌ذاره.

همچنین فرهنگ برروی ساختار تیم‌ها (مثال: خانم نابینایی که در کافه بازار به عنوان وکیل بدون مشکل کار می‌کنه) و ویژگی‌های محصول (مثال: ارزش دلیوری در دیجی‌کالا و ارزش کیفیت در فیس‌بوک) هم تاثیر به سزایی می‌ذاره.

ارزش‌های سازمانی در کافه بازار

  • حس مالکیت کد یا محصول توسط اعضا (به وسیله تفویض اختیار)
  • بازخورد محصول محور ۶ ماهه
  • تیم ورک و اهمیت آن
  • احترام و اعتماد متقابل
  • بهبود و توسعه ابزارهای موجود، نه ساختن آن‌ها از صفر!
  • تصمیم‌گیری برپایه داده‌ها نه نظر شخصی (به وسیله مطالعه و یادگیری مداوم)

ساعت ۱۱:۰۰ شد و تعداد قابل قبولی از شرکت‌کنندگان به همایش رسیدن.

چه عواملی بر فرهنگ تاثیر می‌ذارن؟

  1. موسسین
  2. افراد تازه‌وارد شرکت
  3. شکل و مدل کسب و کار

خب حالا چه کار کنیم؟

سریع فرهنگ سازمانی رو بسازیم و جا بندازیم.

بطور مداوم اونو بررسی کنیم.

براش هزینه کنیم.

حالا پریسا از سن میاد پایین و بعد از استراحت ۱۵ دقیقه‌ای، دانیال (یکی بکندکارهای درست‌کار کافه بازار) به روی سن میاد.

دانیال می‌خواد درباره گسترش سازمانی و ساختار تیم‌ها صحبت کنه.

کیفیت کاریتون هیچ‌وقت پایین نیاد، همیشه با کیفیت ثابت یا رو به رشد، سازمانتون رو گسترش بدید.

حتما نباید در کارتون نوآوری داشته‌باشید مثل قضیه فیس‌بوک و مای‌اسپیس!

بهتره که به جای نوآوری‌های خفن، برروی محصول فعلی تمرکز کنید.

۳ نوع خلاقیت داریم، می‌دونید که؟!

  1. زیر ۷ ساله (تخیلی و بدون پایه و اساس)
  2. بین ۷ تا ۱۱ ساله (خیلی خیلی واقع‌گرا و خنک!)
  3. بالای ۱۱ ساله (تخیلی ولی با پایه و اساس و واقع‌گرایی)

خلاقیت و نوآوری می‌خواین نشون بدید، سعی کنید از نوع بالای ۱۱ ساله‌ها باشه!

حالا می‌ریم سراغ تیم‌ها، مواظب قدرت تیم‌های استارتاپی و کوچیک باشید.

اونا می‌تونن رقبای قدری برای شما باشن.

تیم‌های بزرگ چند صد نفره دیگه کارا نیستن، بشکنیدشون.

به تیم‌های ۵ تا ۷ نفره تقسیمشون کنید.

این تیم‌ها شرکت‌های جداگونه نیستن، تیم هستن در قالب و زیر سایه یک شرکت بزرگتر!

تیم اولیه، همه کار انجام میده، اما با بزرگتر شدن تیم، باید ساختار اصولی برای کارشون تعیین بشه.

اولین ساختار، کار حول تخصص افراد هست که خب، می‌دونید زیاد به درد نمی‌خوره.

ما در کافه بازار، ساختار تیمی‌مون رو حول محصول و با الهام از Spotify چیدیم.

خب حالا، تیم‌های جدیدمون که شکل می‌گیرند چه مشکلاتی دارن؟

  • نگهداری از سرور
  • نگهداری از کد
  • زیرساخت‌ها

تیم‌های بالغ (باتجربه) به تیم‌های جوون و جدید یاد می‌دن که چطور این مشکلات رو رفع کنن.

این انتقال تجربه از راه‌های زیر انجام می‌شه:

  1. از طریق ویکی
  2. از طریق بلاگ
  3. دست به دست
  4. هکاتون
  5.  حرف زدن! (مهم‌ترین و تاثیرگذارترین روش)

همچنین این انتقال تجربه از طریق تشکیل کمیته‌ها نیز انجام می‌شه.

حالا چطور شرایط تیم‌هامون رو بسنجیم؟

  1. اول بدونیم چه چیزهایی رو نباید بسنجیم! (مهم نیست چقدر کد زده یا چند تا لوگو طراحی کرده و …)
  2. مشکلات رو رفع کنیم و تیم‌هارو با هم مقایسه نکنیم!
  3. ملاک‌های مخصوص شرکت و اون تیم رو بشناسید و روی اونا مانور بدید.

تیم‌های شما بیشتر از درآمد شرکتتون ارزش داره.

در این لحظه، یک ارزش واقعی که همه مردم ایران یادشونه (گل خداداد عزیزی به استرالیا) و تاکید بر گفته جواد خیابانی: حتی اگر نتیجه این بازی تغییر کنه، بازم چیزی از ارزش‌های تیممون کم نمیشه!

ما در کافه بازار، افراد رو چطور جذب می‌کنیم؟

  • بصورت ریفرال (از طریق معرفی افراد توسط اعضای شرکت)
  • بصورت ریکروت
  • از طریق برندینگ (بلاگ، تبلیغات، حامی رویداد و …)

نیروها رو آموزش بدید تا با فرهنگ و ارزش‌های شما اخت بشن.

در کافه بازار، ما ۳ ماه منتورشیپ برگزار می‌کنیم.

نیروها چطوری حفظ می‌شن؟

با نداشتن نارضایتی شغلی بخاطر:

  • کم‌بودن حقوق
  • عدم امنیت شغلی

با داشتن رضایت شغلی بخاطر:

  • محیط کار شاد و ایده‌آل
  • رشد جایگاه شغلی

نیروها باید در زمینه‌های مالی، جایگاه شغلی و دانشی رشد کنن.

ساعت ۰۱:۰۰ شده و همه شرکت‌کنندگان برای نماز و ناهار، از سالن خارج می‌شن.

من پول ناهار رو نداده بودم 🙂

در نتیجه به دعوت یکی از دوستان، یک ساندویچ کوکتل رو با ترس و لرز از دل‌درد شدن خوردیم.

ساعت ۰۲:۰۰، مهرداد میری (از بچه‌های قسمت سرچ کافه بازار) به روی صحنه اومد تا از نحوه نگهداری و استفاده از داده‌های حجیم در کافه بازار صحبت کنه.

ما دیتای جستجوی کاربران رو جمع می‌کنیم، دیتای ورودی و خروجی کاربران از اپ‌ها رو هم بررسی می‌کنیم.

به این صورت، می‌تونیم این کارها رو انجام بدیم:

  • براساس داده‌ها تصمیم بگیریم
  • نتیجه تغییرات محصولاتمون رو بررسی کنیم
  • اشکالات برنامه‌‌هامون رو پیدا کنیم
  • نیازهای کاربران رو کشف کنیم

ما در هر ثانیه، ۱۰۰۰ ریکوئست داریم که جمع‌آوری می‌شن.

همه اینا توسط یک دیتابیس قوی ذخیره می‌شدن، که به تازگی عوضش کردیم و داده‌های بیشتری رو ذخیره می‌کنه.

در هر یک روز، بیش از ۲۰ گیگابایت داده ذخیره می‌شه که بعد از فشرده‌سازی به ۳ گیگابایت می‌رسه.

ما ۳۰ میلیون کاربر داریم، پس این میزان داده، زیاد عجیب نیست.

هزینه این داده صرف حافظه، پردازش و بازیابی اون‌ها می‌شه.

مهرداد یک لیست از بیش‌ترین کوئری‌های کافه بازار رو هم به ما نشون داد که خیلی جالب بودن.

کوئری خالی (بدون هیچ کلمه یا حرفی) بیش‌ترین میزان استفاده رو داشت که این بخاطر پردیکشن‌های (همون نتیجه‌هایی که بخاطر استفاده زیاد شما به وجود می‌آن) کافه بازار هست.

کوئری بازی های فوتبالی هم جزو کوئری‌های پرجستجو بود که به گفته مهرداد، حرف اضافه «ها» و پسوند «ی» خیلی بازار رو به مشکل می‌ندازه.

یک کوئری پرکاربرد دیگه، کوئری قاب عکس سوخته عکس نوشته (رتبه ۱۳) بود که خب، نمی‌فهمم کی اینو سرچ می‌کنه؟

ما برای افزایش سرعت جستجو، نتایج رو کش می‌کنیم.

می‌خواستیم، جستجو رو برای هر کاربر شخصی‌سازی کنیم.

اما مشکل در این کار، سخت‌شدن کش این نتایج هست.

ما فعلا دنبال راه‌حلی برای این کار هستیم.

حالا می‌ریم سراغ ترندها (می‌دونین که چیه دیگه نه؟!) که تاثیر زیادی در روند کار بازار دارن.

ترند یعنی علاقه مردم به یک چیز نسبت به بازه زمانی.

یک ترند جالب که می‌تونین ببینین، ترند زیارت عاشورا هست که بصورت نوار قلب دراومده!

کافه بازار هم برای خودش یک ترند خیلی ساده داره که کمک بزرگی برای:

  • آشنایی کاربران با موضوعات روز
  • آشنایی توسعه‌دهندگان با موضوعات روز
  • بهترشدن پیش‌بینی جستجو
  • آشنایی سرمایه‌گذاران با فرصت‌های سرمایه‌گذاری
  • کمک به تیم بازاریابی کافه بازار برای بستن قراردادهای جدید

بعد، مهرداد میزان جستجوی تلگرام رو به تفکیک ماه به دو صورت لیست مرتب‌سازی جزئی و درخت بازه‌ها نشون داد که خب خیلی تخصصی بود و من به شخصه چیزی سر در نیاوردم.

بعد از سخنرانی طولانی مهرداد، کمی بحث تخصصی‌تر شد و چالش‌های فنی یک قسمت از کار کافه بازار رو از زبان روژینا پورمقدم شنیدیم.

روژینا، تکنولوژی بکار رفته و ساختار سیستم پیشنهاد اپ (ریکامندر سیستم) کافه بازار رو برامون توضیح داد.

ما ۳ گزینه برای انجام این کار داشتیم:

  • برپایه محتوا (Content Base)
  • یادگیری (Learning)
  • Collaborative

گزینه انتخابی کافه بازار، Collaborative بود که خب من معنی فنیش رو نمی‌دونم 🙂

این سیستم داده‌های خودش رو از دستگاه کاربران (تعداد اپ‌های نصب‌شده بطور همزمان) و از خود کافه بازار دریافت می‌کنه.

این داده‌ها رو سیستم Sarshomar (سرشمار) از دستگاه کاربران جمع‌آوری می‌کنه.

بعد سیستم Vasatshomar (وسط‌شمار) اطلاعات تکراری و غربال می‌کنه.

سیستم Khayyam (خیام) داده‌هارو می‌گیره و روی Neyshabour (نیشابور) می‌نویسه.

سپس، Fall (فال) این اطلاعات رو از Neyshabour می‌گیره و به کاربران پیشنهاد می‌ده.

همچنین نام دیتابیس عظیمی که این اطلاعات رو ذخیره می‌کنه، دیتابیس Cassandra هستش.

نکته جالب در این سیستم پیچیده، جوابگو نبودن زبان پایتون در بخشی از کار بود و چالش تیم سیستم ریکامندر، یادگیری یک زبان جدید برای بازده بهتر سیستم بود.

این زبان جدید اسکالا (Scala) بود!

پس از این توضیحات فنی و جالب (البته برای برنامه‌نویسان!) شرکت‌کنندگان علاقمند به سرعت رفتن به دنبال شماره‌گرفتن از بچه‌های کافه بازار.

در این بین، دانیال و روژینا از دو دوست دیگرشون محبوب‌تر شدن 🙂

در آخر هم با دوستان به سمت و سوی خانه به راه افتادیم و ۵ ساعت همایش کافه‌ بازاری‌ها تموم شد.

بدرود 🙂

2 thoughts on “گزارش کافه گپ: از مجموعه صحبت‌های کافه بازار

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

− 1 = 9